مقدمه
با شروع فصل سرما، بار دیگر موجی از آنفولانزای جدید در ایران گزارش شده است که بسیاری از افراد، بهویژه کودکان، سالمندان و بیماران زمینهای را درگیر کرده است. این نوع آنفولانزا که عمدتاً ترکیبی از سویههای Influenza A (بهویژه H1N1) و Influenza B است، نسبت به سرماخوردگی علائم شدیدتر و دوره نقاهت طولانیتری دارد. آگاهی از نشانهها، روشهای انتقال، راههای پیشگیری و درمان آن نقش مهمی در کنترل شیوع و کاهش عوارض بیماری دارد.
آنفولانزای جدید چیست؟
آنفولانزا یک بیماری ویروسی حاد دستگاه تنفسی است که هر ساله با جهشهای ویروس، به شکلهای جدیدی ظاهر میشود. آنفولانزای جدید در ایران عمدتاً دارای ویژگیهای زیر است:
- شروع ناگهانی بیماری
- تب بالا (بیش از ۳۸ درجه)
- گلودرد و سرفههای خشک و شدید
- بدندرد و بیحالی شدید
- در برخی موارد علائم گوارشی مانند تهوع و اسهال
نکته مهم این است که این نوع آنفولانزا میتواند حتی در افراد جوان و سالم نیز باعث زمینگیرشدن چندروزه شود.
شایعترین علائم آنفولانزای جدید
علائم معمولاً ۱ تا ۳ روز پس از ورود ویروس به بدن ظاهر میشوند. مهمترین آنها عبارتاند از:
- تب و لرز شدید
- سردرد و درد پشت چشم
- سرفههای خشک یا همراه با خلط
- گلودرد
- خستگی مفرط و خوابآلودگی
- درد عضلات و مفاصل
- آبریزش یا گرفتگی بینی
⚠️ علائم هشداردهنده که نیاز به مراجعه فوری به پزشک دارند:
- تنگی نفس
- تب بالای مداوم (بیش از ۳ روز)
- کبودی لبها
- بیحالی شدید یا کاهش سطح هوشیاری
تفاوت آنفولانزای جدید با سرماخوردگی
بسیاری از افراد این دو بیماری را اشتباه میگیرند، درحالیکه تفاوتهای مهمی دارند:
- آنفولانزا: شروع ناگهانی، تب بالا، بدندرد شدید
- سرماخوردگی: شروع تدریجی، عطسه و آبریزش بیشتر، تب خفیف یا بدون تب
تشخیص درست باعث انتخاب درمان صحیح و جلوگیری از مصرف بیمورد آنتیبیوتیک میشود.
راههای انتقال آنفولانزا
ویروس آنفولانزا بسیار مسری است و از راههای زیر منتقل میشود:
- قطرات تنفسی هنگام سرفه یا عطسه
- تماس دست آلوده با دهان، بینی یا چشم
- استفاده مشترک از وسایل شخصی
- حضور در مکانهای شلوغ و سربسته
بهترین راههای پیشگیری از آنفولانزای جدید
پیشگیری همیشه کمهزینهتر و مؤثرتر از درمان است. مهمترین روشهای پیشگیری عبارتاند از:
- تزریق واکسن آنفولانزا
واکسن سالانه آنفولانزا مؤثرترین روش پیشگیری است و بهویژه برای این افراد توصیه میشود:
- سالمندان
- کودکان
- زنان باردار
- افراد دارای بیماریهای قلبی، ریوی یا دیابت
- رعایت بهداشت فردی
- شستن مرتب دستها با آب و صابون
- استفاده از ماسک در مکانهای شلوغ
- پرهیز از لمس صورت با دست آلوده
- تقویت سیستم ایمنی بدن
- خواب کافی
- تغذیه سالم (میوه، سبزی، پروتئین)
- مصرف مایعات فراوان
بهترین روشهای درمان آنفولانزای جدید
درمان آنفولانزا بیشتر حمایتی است و تمرکز آن بر کاهش علائم و پیشگیری از عوارض است.
- استراحت مطلق
بدن برای مقابله با ویروس به انرژی نیاز دارد. استراحت کافی روند بهبودی را سریعتر میکند.
- مصرف داروهای مناسب
✅ داروهای توصیهشده:
- استامینوفن برای کاهش تب و درد
- شربت ضدسرفه در صورت نیاز
- داروهای ضدویروس مانند اوسلتامیویر (تامیفلو) فقط با تجویز پزشک
❌ توجه:
آنتیبیوتیکها هیچ تأثیری روی ویروس آنفولانزا ندارند مگر در صورت عفونت باکتریایی ثانویه.
- درمانهای خانگی مؤثر
- مصرف سوپ گرم، بهویژه سوپ مرغ
- دمنوش زنجبیل، آویشن یا بابونه
- عسل طبیعی برای تسکین گلودرد
- بخور آب گرم
دوران نقاهت چند روز است؟
در بیشتر افراد:
- تب طی ۳ تا ۵ روز کاهش مییابد
- ضعف و خستگی ممکن است تا ۲ هفته ادامه داشته باشد
بازگشت زودهنگام به فعالیتهای سنگین میتواند باعث طولانیشدن بیماری شود.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر هر یک از شرایط زیر وجود داشت، مراجعه به پزشک ضروری است:
- تب شدید و پایدار
- تنگی نفس
- بیماری زمینهای
- بارداری
- کودک زیر ۵ سال یا سالمند بالای ۶۵ سال
جمعبندی
آنفولانزای جدید در ایران گرچه یک بیماری شایع فصلی است، اما در صورت بیتوجهی میتواند عوارض جدی ایجاد کند. با رعایت اصول بهداشتی، تزریق واکسن، تقویت سیستم ایمنی و درمان بهموقع میتوان از شدت بیماری و انتقال آن جلوگیری کرد. آگاهی، مهمترین ابزار ما برای مقابله با این بیماری ویروسی است.
